VĨNH LONG: NHÀ VƯỜN TRỒNG CÚC MÂM XÔI CANH CÁNH NỖI LO HOA TRỔ SỚM TRƯỚC THỀM TẾT

Chỉ còn hơn một tháng nữa là đến Tết Nguyên đán, thời điểm tiêu thụ hoa và cây kiểng lớn nhất trong năm, nhưng nhiều nhà vườn trồng cúc mâm xôi tại các địa phương như Chợ Lách, Vĩnh Thành (tỉnh Vĩnh Long) đang rơi vào tình cảnh thấp thỏm, lo âu. Hoa trổ sớm, nở không đúng thời điểm khiến nguy cơ thua lỗ hiện hữu, dù đã đầu tư công sức và chi phí suốt nhiều tháng liền.

Cúc mâm xôi vốn là loại hoa Tết truyền thống, được thị trường ưa chuộng nhờ dáng tròn đầy, màu vàng rực rỡ và thời gian trưng bày tương đối dài. Tuy nhiên, năm nay, diễn biến thời tiết bất thường đã phá vỡ gần như toàn bộ tính toán của người trồng hoa. Bạn đọc có thể tham khảo thêm nội dung tiếp theo để có cái nhìn đầy đủ và cụ thể hơn: dịch vụ nuôi cấy mô thực vật

Thời tiết thất thường khiến cúc mâm xôi đồng loạt nở sớm

Những ngày gần đây, khu vực Đồng bằng sông Cửu Long ghi nhận nhiều đợt lạnh đột ngột, xen kẽ mưa trái mùa và sương mù kéo dài vào sáng sớm. Nhiệt độ giảm sâu trong thời gian ngắn, độ ẩm không khí tăng cao đã tác động trực tiếp đến quá trình sinh trưởng và phân hóa mầm hoa của cúc mâm xôi.

Theo quy luật canh tác nhiều năm, cúc mâm xôi thường được xử lý kỹ thuật để trổ hoa vào khoảng nửa tháng trước Tết, bảo đảm hoa nở đẹp đúng thời điểm tiêu thụ. Tuy nhiên, năm nay, nhiều vườn cúc đã trổ hoa sớm từ 3 đến 4 tuần, khiến thời gian trưng bày bị rút ngắn đáng kể. Hoa nở quá sớm không chỉ làm giảm giá trị thương phẩm mà còn gây khó khăn trong khâu vận chuyển xa.

Nhà vườn lao đao vì thương lái giảm thu mua

Tại xã Vĩnh Thành, ông Nguyễn Văn Sơn là một trong những hộ chịu ảnh hưởng nặng nề nhất. Với hơn 3.000 giỏ cúc mâm xôi được chăm sóc suốt gần 6 tháng, ông từng kỳ vọng có một vụ hoa Tết thuận lợi. Hai tháng trước, toàn bộ số cúc đã được thương lái đặt cọc với giá 85.000 đồng mỗi giỏ, giúp gia đình yên tâm đầu tư thêm phân bón, công chăm sóc để hoa đạt chất lượng cao nhất.

Thế nhưng, khi hoa bắt đầu trổ vàng hơn 90%, thương lái chỉ chọn mua khoảng 600 giỏ, số còn lại bị từ chối do không đáp ứng yêu cầu về thời gian nở và khả năng vận chuyển ra các thị trường lớn. Phần lớn thương lái lo ngại hoa nở sớm sẽ nhanh tàn, không đảm bảo chất lượng khi đưa đi xa.

Ông Sơn chia sẻ, những năm trước, cúc mâm xôi hầu như trổ đúng dịp, thương lái thu mua hết tại vườn, nhà vườn chỉ tập trung chăm sóc mà không phải lo đầu ra. Năm nay, dù đã áp dụng nhiều biện pháp kỹ thuật để kìm hãm quá trình trổ hoa, từ điều chỉnh nước tưới đến che chắn tạm thời, nhưng thời tiết biến động quá mạnh khiến mọi nỗ lực đều không mang lại hiệu quả như mong muốn.

Nguy cơ thua lỗ hiện rõ trước mắt

Theo tính toán sơ bộ, nếu không tiêu thụ được số cúc còn lại, gia đình ông Sơn có nguy cơ lỗ hàng chục triệu đồng. Chi phí giống, phân bón, thuốc bảo vệ thực vật, chậu, giá thể và công lao động đều đã bỏ ra từ đầu vụ, trong khi khả năng thu hồi vốn ngày càng mong manh.

Không chỉ riêng gia đình ông Sơn, nhiều hộ trồng cúc mâm xôi tại xã Chợ Lách cũng rơi vào tình cảnh tương tự. Bà Nguyễn Thị Xuyến cho biết, gia đình bà trồng 1.500 giỏ cúc, đã được thương lái đặt cọc từ sớm. Tuy nhiên, khi hoa nở sớm hơn dự kiến, thương lái chỉ thu mua khoảng 20% sản lượng, phần còn lại gia đình phải tự xoay xở đầu ra.

Bà Xuyến cho biết, số cúc trổ sớm được mang ra bán lẻ tại các chợ địa phương, nhưng sức mua không cao, giá bán thấp hơn nhiều so với giá đã thỏa thuận trước đó. Trong khi đó, hoa nở rộ cùng lúc khiến việc bảo quản và kéo dài thời gian trưng bày gặp nhiều khó khăn.

Cúc mâm xôi chiếm tỷ trọng lớn trong cơ cấu hoa Tết

Theo Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân xã Chợ Lách Trần Hữu Nghị, toàn xã hiện có khoảng 3 triệu sản phẩm hoa và cây kiểng phục vụ Tết, trong đó cúc mâm xôi chiếm gần một nửa. Đây là loại hoa chủ lực, mang lại thu nhập chính cho nhiều hộ dân mỗi dịp Tết Nguyên đán.

Năm nay, do ảnh hưởng của thời tiết bất thường, ước tính khoảng 30% diện tích cúc mâm xôi trên địa bàn đã trổ sớm, gây áp lực lớn lên đầu ra và thu nhập của người trồng hoa. Trước tình hình này, chính quyền địa phương đang phối hợp với ngành nông nghiệp tổ chức hướng dẫn kỹ thuật, hỗ trợ bà con tìm giải pháp giảm thiểu thiệt hại.

Giải pháp thích ứng trước biến đổi khí hậu

Ngành nông nghiệp địa phương khuyến cáo người dân từng bước ứng dụng tiến bộ khoa học kỹ thuật vào sản xuất hoa, cây kiểng. Việc đầu tư nhà màng che mưa, chủ động điều tiết ánh sáng và nhiệt độ được xem là hướng đi cần thiết trong bối cảnh thời tiết ngày càng khó lường.

Bên cạnh đó, các biện pháp kỹ thuật sinh học, sử dụng giống cây có khả năng thích nghi tốt hơn với điều kiện khí hậu mới cũng được khuyến khích. Việc lựa chọn giống chất lượng từ các nhà cung cấp cây giống uy tín giúp cây sinh trưởng đồng đều, giảm rủi ro trổ hoa sớm hoặc phát triển không ổn định.

Ngoài yếu tố thời tiết, vấn đề nguồn nước tưới cũng đang được đặt ra. Xâm nhập mặn có xu hướng gia tăng vào cao điểm mùa khô, buộc người trồng hoa phải chủ động trữ nước ngọt và có phương án tưới tiêu hợp lý để bảo đảm chất lượng cây trồng.

Thách thức và yêu cầu đổi mới sản xuất hoa Tết

Theo Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Vĩnh Long, mỗi dịp Tết Nguyên đán, toàn tỉnh cung ứng ra thị trường từ 10 đến 12 triệu sản phẩm hoa, cây cảnh các loại, trong đó có nhiều loại truyền thống như cúc mâm xôi, cúc Hà Lan, mai vàng, vạn thọ. Riêng cúc mâm xôi, đến thời điểm hiện tại, bà con đã ký hợp đồng tiêu thụ khoảng 50-60% sản lượng tại vườn, với giá dao động từ 75.000 đến 100.000 đồng mỗi giỏ.

Tuy nhiên, những tác động ngày càng rõ nét của biến đổi khí hậu đang đặt sản xuất hoa Tết trước nhiều thách thức. Thực tế này đòi hỏi người trồng hoa phải thay đổi tư duy sản xuất, giảm phụ thuộc hoàn toàn vào kinh nghiệm truyền thống, tăng cường ứng dụng kỹ thuật và liên kết chặt chẽ hơn với doanh nghiệp, thương lái cũng như các nhà cung cấp cây giống.

Chỉ khi nâng cao khả năng thích ứng, đa dạng hóa phương thức sản xuất và chủ động hơn trong khâu tiêu thụ, người trồng cúc mâm xôi mới có thể giảm thiểu rủi ro, bảo đảm sinh kế bền vững và duy trì ổn định nguồn cung hoa Tết cho thị trường trong những năm tới. Trong bối cảnh nhu cầu giống cây trồng ngày càng tăng cao, việc tìm kiếm một đơn vị uy tín chuyên cung cấp cây giống chất lượng, nguồn gốc rõ ràng và ứng dụng công nghệ cao đang trở thành mối quan tâm hàng đầu của người làm nông nghiệp trên khắp Việt Nam. Vì vậy, ViGen.vn – Trung tâm cây giống ViGen là đơn vị chuyên cung cấp giống cây trồng, giống cây và cây giống việt nam ứng dụng công nghệ cao, đặc biệt là cây giống cấy mô, với nguồn cung ổn định từ trại cây giống, trại giống cây trồng đạt chuẩn, phân phối cây giống giá sỉ và bán cây giống qua hệ thống đại lý toàn quốc, giúp khách hàng dễ dàng tìm được địa chỉ mua cây giống uy tín khi cần mua cây giống ở đâu, từ nhà sản xuất cây giống đến nguồn cung cây giống chất lượng cao.